زمینه و هدف: بحران های طبیعی و انسان ساز از جمله تهدیدکننده های منابع اقتصادی و مراکز استراتژیک و حیاتی مثل انبارهای مواد غذایی و دارویی هستند. یکی از اقدامات پیشگیرانه موثر بر ارتقاء ایمنی انبارها، اجرای صحیح اصول پدافند غیرعامل است. این مطالعه با هدف ارزیابی وضعیت اجرای اصول پدافند غیرعامل در انبارهای مواد غذایی و دارویی بیمارستان های منتخب انجام شد. روش ها: مطالعه از نوع توصیفی مقطعی و جامعه مورد مطالعه انبارهای مواد غذایی و دارویی بیمارستان های تحت پوشش دو دانشگاه علوم پزشکی بودند. ابتدا بازبینه لازم تهیه و روایی و پایایی آن انجام شد. سپس به کمک آن وضعیت پدافند غیرعامل انبارها ارزیابی شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از روش های آمار توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: باربینه ارزیابی وضعیت رعایت اصول پدافند غیرعامل انبارها برای اولین بار طراحی و استفاده شد. وضعیت اجرای اصول پدافند غیرعامل انبارهای مواد غذایی و دارویی بیمارستان ها 20% در حد مطلوب، 70% در حد متوسط و 10% در حد ضعیف ارزیابی شد. از نظر اصول پدافند غیرعامل مکان یابی بهینه 71/26%، استتار، پوشش و پراکندگی 64/35%، ایمنی در برابر آتش سوزی و اعلام خبر 68/92%، امنیت محوطه بیرونی 36/47%، امنیت محوطه داخلی 48/47%، مقاوم سازی سازه 58/35%، ایمنی درب و پنجره 76/06% و از نظر سایر موارد مهم 66/65% رعایت شده بود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد وضعیت کلی رعایت اصول پدافند غیرعامل در انبارها به طور میانگین در حد متوسط است، اما از نظر وضعیت امنیت محوطه داخلی و بیرونی، اصل استتار و پراکندگی بدلیل عدم احداث اولیه سازه برای انبار، بعضا در حد ضعیف است. در نتیجه لازم است جهت رفع نواقص مذکور و ارتقاء ایمنی و رعایت اصول پدافند غیرعامل انبارها اقدام شود.

پرتودهی به عنوان یک روش نگهداری مواد غذایی نخستین بار در سال 1905 مطرح گردید. در این روش ماده غذایی با هدف از بین بردن با غیرفعال کردن میکروارگانیسم ها و حشرات، تاخیر در رسیدن میوه جات و سبزیجات، ممانعت از جوانه زدن محصولات غده ای و ریشه ای و در مجموع افزایش زمان ماندگاری تحت شرایط محیطی خاص در معرض دز معین اشعه یونیزه کننده قرار داده می شود. در این مقاله ضمن بررسی مکانیسم پرتودهی مواد غذایی و اثر آن بر سیستم های بیولوژیکی و اجزا اصلی مواد غذایی، کاربرد توام پرتودهی و دیگر روش های نگهداری که ضمن سبک تر انجام شدن هر فرآیند در کیفیت محصول نهایی بسیار موثر می باشد و نیز روش های شناسایی غذاهای پرتودهی شده مورد بررسی قرار گرفته است.

مقدمه: بررسی وضعیت بهداشت محیط مراکز نظامی به دلیل تاثیر بر سلامت کارکنان بسیار مهم است. هدف مطالعه بررسی وضعیت بهداشت محیط مراکز منتخب نظامی در سال 92 بود.مواد و روش ها: داده های این مطالعه توصیفی-مقطعی به روش سرشماری و در پنج مرکز نظامی و بر اساس هشت چک لیست محقق ساخته (روا و پایا)، دارای چهار پنج سوال و 1314 امتیاز و با مراجعه مستقیم، مشاهده محیط و اسناد و مدارک جمع آوری و با نرم افزار SPSS 17 تحلیل شد.یافته ها: شامتیاز وضعیت کلی بهداشت محیط در مراکز موردمطالعه 8.794 و در سطح متوسط ارزیابی گردید. در کل نامناسب ترین و بهترین وضعیت بهداشت محیط به ترتیب به مرکز 3 (5.56 درصد) و مرکز 2 (3.66 درصد) اختصاص داشت. نامناسب ترین و بهترین وضعیت در بین محورهای موردمطالعه مراکز، به ترتیب مربوط به محور پسماند (66.5 درصد) و سالن های غذاخوری (30.7 درصد) بود. میانگین امتیاز وضعیت بهداشت محیط در محورهای آب، فاضلاب، انبار مواد غذایی، سردخانه بالای صفر، سردخانه زیر صفر، پسماند، آشپزخانه، سالن غذاخوری و اماکن عمومی به ترتیب 63.8±3.57 (سطح متوسط)، 32±11.95 (سطح نامطلوب)، 87.4±13.5 (سطح ضعیف)، 88.2±11.6 (سطح ضعیف)، 95.6±13.04 (سطح ضعیف)، 92±13.93 (سطح نامطلوب)، 160±28.36 (سطح متوسط)، 113±16.25 (سطح متوسط) و 64.41±12.8 (سطح متوسط) ارزیابی گردید.نتیجه گیری: وضعیت کلی بهداشت محیط مراکز موردمطالعه در سطح متوسط ارزیابی گردید. اگرچه وضعیت کلی بهداشت محیط در سطح متوسط ارزیابی گردید اما اختصاص منابع کافی، الزام به رعایت قوانین و دستورالعمل های بهداشتی و به کارگیری راه کارهای مناسب علمی و عملی در محورهای مختلف، به ویژه در بخش های مدیریت پسماند و فاضلاب ضروری است.

سابقه و هدف: عمر انباری طولانی برای کیوی از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است. عوامل مختلفی در حفظ کیفیت میوه کیوی در طی انبار دخیل هستند که از بین آن ها می توان زمان برداشت و عناصر غذایی را نام برد. زمان برداشت و عناصر غذایی مانند کلسیم اثرات موثری روی کیفیت میوه در انبار دارند. در این مطالعه اثر زمان برداشت روی کیفیت میوه کیوی در طی انبار، مقدار کلسیم و پتاسیم بافت میوه و رابطه این عناصر با خصوصیات کیفی میوه مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: این پژوهش به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. میوه های مورد استفاده در این پژوهش از دو رقم ابوت و هایوارد در دو زمان برداشت مختلف با درجات بریکس 9 و 12 جمع آوری گردید و به مدت 4 ماه در درجه حرارت 5 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 70 درصد نگهداری شدند. تغییرات در کیفیت میوه ها با استفاده از متغیر های فیزیکی و شیمیایی به طور ماهانه اندازه گیری گردید و نتایج حاصل توسط نرم افزار آماری SAS 9 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد، زمان برداشت با درجه بریکس 12 خصوصیات کیفی بالاتری از نظر میزان ترکیبات فنلی، ظرفیت آنتی اکسیدانی و ویتامین ث داشت. سفتی، اسیدیته قابل تیتراسیون و ویتامین ث در طی انبار کاهش یافت اما این کاهش در زمان برداشت با درجه بریکس 12 کندتر بود و همچنین این روند در رقم هایوارد میوه کیوی کندتر از رقم ابوت صورت گرفت. بر اساس نتایج حاصل از تعیین همبستگی بین عناصر و صفات کیفی مشاهده شد که کلسیم در سطح احتمال 5 درصد با مواد جامد محلول و ظرفیت آنتی-اکسیدانی و در سطح احتمال 1 درصد با شاخص طعم دارای رابطه مثبت و معنی دار است. پتاسیم در سطح احتمال 5 درصد با اسید قابل تیتراسیون، رابطه مثبت معنی دار و در سطح احتمال 1 درصد با مواد جامد محلول و ظرفیت آنتی اکسیدانی دارای رابطه منفی معنی-دار می باشد. سفتی، اسیدیته قابل تیتراسیون و ویتامین ث در زمان برداشت دوم کاهش کندتری را در طی انبارداری نشان دادند. نتیجه گیری: میوه های کیوی برداشت شده در منطقه مورد مطالعه (کردکوی) در برداشت با درجه بریکس 12 دارای میزان کلسیم بالاتر و میزان پتاسیم پایین تری بودند که کیفیت بهتر میوه را به دنبال داشته است. رقم ابوت در مقایسه با رقم هایوارد در دو زمان برداشت میزان کلسیم بافت میوه پایین تری داشت که انبارداری پایین تر رقم ابوت را نسبت به رقم هایوارد موجب گردیده است. در نتیجه برای حصول کیفیت بهینه در طی انبارداری باید علاوه بر سن بلوغ به رقم و نسبت مناسب بین عناصر غذایی نیز توجه کرد.

اهداف: بررسی آفات انباری در هنگام ورود محصول و نیز در طول توقف آن در انبار، از اهمیت ویژه ای در کنترل آفات برخوردار است. هدف از این مطالعه تعیین آلودگی آشکار و پنهان غلات و حبوبات به حشرات آفت در انبارهای مواد غذایی مرکزی مستقر در استان تهران بود.روش ها: این مطالعه توصیفی - مقطعی در سال 1389 در انبارهای غلات و حبوبات مرکزی مستقر در استان تهران انجام شد. نمونه برداری از غلات و حبوبات و جداسازی حشرات آفت آشکار و پنهان طبق روش موسسه استاندارد تحقیقات صنعتی ایران انجام گرفت. درصد ضایعات هر محصول از طریق شمارش و توزین دانه های ضایعه دیده در هر 100 گرم نمونه تعیین شد.یافته ها: میانگین ضایعات در مجموع و بدون در نظر گرفتن زمان نمونه برداری و نوع محصول 0.005 (±0.001) گرم در هر 100 گرم نمونه برآورد شد. لپه و لوبیا چیتی به ترتیب دارای بیشترین و کمترین ضایعات بودند. آفت زنده آشکار در عدس، لپه و لوبیا قرمز و آفت پنهان در برنج تایلندی و عدس مشاهده شد. در بین حشرات آفت مشاهده شده، سوسک چهار نقطه ای حبوبات و شپشه دانه دار برنج به ترتیب دارای بیشترین فراوانی نسبی بودند.نتیجه گیری: میزان ضایعات غلات و حبوبات در انبارهای دو واحد مورد بررسی کمتر از حد مجاز است و محصولات فوق از مرغوبیت لازم برخوردار هستند. سیستم انبارداری برای کنترل آفت و جلوگیری از رشد آن در داخل انبارها مطلوب است، ولی وجود آفات پنهان، نشان دهنده نامناسب بودن روش غربالگری محصولات در حین ورود به انبار است.